ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปกว่า 14.8 ล้านคน หรือประมาณร้อยละ 22.5 ของประชากรทั้งประเทศ ขณะที่จำนวนผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ผู้ป่วยมะเร็ง และผู้ที่ต้องการการดูแลระยะยาวมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว อีกหนึ่งกลุ่มคนสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ “ผู้ดูแล” (Caregiver) ซึ่งกำลังกลายเป็นกำลังสำคัญของระบบสุขภาพไทย แต่ต้องแบกรับภาระทั้งด้านร่างกาย จิตใจ เวลา และค่าใช้จ่ายเป็นระยะเวลานาน จนหลายคนเผชิญภาวะเหนื่อยล้าสะสมโดยไม่รู้ตัว
ภายใต้แนวคิด KTC Wellness: The Journey to Well-being “เคทีซี” หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ร่วมกับ โรงพยาบาลวันเวลา อินเตอร์เนชั่นแนล จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้ด้านการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) เพื่อชวนสังคมไทยเปิดมุมมองใหม่ต่อการดูแลสุขภาพในระยะยาว โดยเน้นย้ำว่าการดูแลแบบประคับประคอง ไม่ได้หมายถึงการรอวาระสุดท้ายของชีวิต แต่คือการช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถใช้ทุกช่วงเวลาที่เหลืออยู่ได้อย่างมีคุณภาพ มีศักดิ์ศรีและมีความหมาย โดยเฉพาะในยุคที่ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายจากการเพิ่มขึ้นของผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่ต้องการการดูแลต่อเนื่อง
นายอัครพล เอื้ออารักษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร โรงพยาบาลวันเวลา อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวว่า โรงพยาบาลไม่ได้มองเพียงผลการรักษาทางการแพทย์ แต่ให้ความสำคัญกับความสุขสบายของผู้ป่วย สุขภาพจิต ความสัมพันธ์ในครอบครัว และคุณภาพชีวิตโดยรวม ยิ่งเริ่มดูแลได้เร็ว ผู้ป่วยและครอบครัวก็ยิ่งมีโอกาสใช้เวลาร่วมกันอย่างมีคุณภาพมากขึ้น การให้ผู้ป่วยอยู่ภายใต้การดูแลของทีมผู้เชี่ยวชาญ ช่วยลดความทุกข์ทรมานทั้งทางร่างกายและจิตใจ พร้อมเปิดโอกาสให้ครอบครัวยังคงมีส่วนร่วมในการตัดสินใจทุกขั้นตอน ขณะเดียวกัน ผู้ดูแลจำนวนมากต้องรับภาระทั้งทางร่างกาย จิตใจ และการเงินเป็นเวลานานจนเกิดภาวะเหนื่อยล้าสะสม เราเชื่อว่าการดูแลผู้ป่วยที่ดี ต้องเริ่มจากการดูแลผู้ดูแลไปพร้อมกัน เพราะหากผู้ดูแลหมดแรง ผู้ป่วยก็จะขาดระบบสนับสนุนที่สำคัญที่สุด
“ประเทศไทยกำลังเผชิญช่องว่างด้านการดูแลระยะยาว ทั้งในมิติของบุคลากรทางการแพทย์ ระบบสนับสนุนครอบครัว และบริการด้านการดูแลแบบประคับประคองที่ยังไม่เพียงพอ เมื่อเทียบกับความต้องการที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โรงพยาบาลวันเวลา อินเตอร์เนชั่นแนล ต้องการเป็นส่วนหนึ่งในการเติมเต็มช่องว่างของระบบสุขภาพไทย โดยยกระดับมาตรฐานการดูแลแบบประคับประคองให้เป็นมากกว่าการรักษาทางการแพทย์ แต่เป็นการดูแลคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัวอย่างรอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ”
ศ.พญ.ยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา Senior Palliative Care Specialist กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ป่วยกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังระยะประคับประคอง อาทิ โรคหัวใจล้มเหลว ไตวายเรื้อรัง ปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคมะเร็ง ผู้ป่วยที่ต้องการดูแลหลังการผ่าตัดหรือหลังการรักษาที่มีความซับซ้อนที่มีความจำเป็นที่จะต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด รวมถึงผู้ป่วยที่ต้องทำกายภาพ ให้เคมีบำบัด หรือมีอาการเจ็บปวดรุนแรง ที่มีความจำเป็นต้องเข้าสู่ระบบการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) มากกว่า 200,000 รายต่อปี ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องตามการเข้าสู่สังคมสูงวัย ในขณะที่ระบบรองรับผู้ป่วยยังจำกัด ผู้ป่วยยังประสบปัญหาการเข้าถึงบริการ เนื่องจากโรงพยาบาลทั่วไปมีข้อจำกัดด้านจำนวนเตียงและทรัพยากร
“แม้ไม่สามารถรักษาโรคให้หายขาดได้ แต่สามารถลดความทุกข์ทรมาน บรรเทาความเจ็บปวด และช่วยให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตอย่างมีความสุขและมีศักดิ์ศรีได้ อีกประเด็นหนึ่งที่ยังพูดถึงน้อยคือภาวะเหนื่อยล้าของผู้ดูแล (Caregiver Burnout) ผู้ดูแลจำนวนมากต้องเผชิญความเครียด ความกดดัน และความรู้สึกผิดเป็นเวลานาน สัญญาณเตือนอาจเริ่มจากอาการนอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย รู้สึกหมดพลัง หรือชาทางอารมณ์ หลายคนคิดว่าต้องเข้มแข็งตลอดเวลา จนลืมไปว่าตัวเองก็เป็นมนุษย์ที่ต้องการการดูแลเช่นกัน”
โรงพยาบาลวันเวลา อินเตอร์เนชั่นแนล จึงออกแบบแนวทางการดูแลที่มองผู้ป่วยและครอบครัวเป็นหน่วยเดียวกัน โดยมีทีมสหวิชาชีพประกอบด้วยแพทย์ พยาบาล นักจิตวิทยา และผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลแบบประคับประคอง ร่วมดูแลทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแลควบคู่กัน เพื่อช่วยให้ครอบครัวสามารถก้าวผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากได้อย่างมีคุณภาพ
นางสาวสิรีรัตน์ คอวนิช ผู้บริหารสูงสุด ฝ่ายการตลาดบัตรเครดิต “เคทีซี” กล่าวว่า วันนี้ผู้คนมองสุขภาพเป็นการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิต สะท้อนจากยอดใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตเคทีซีในหมวดโรงพยาบาลปี 2568 ที่เติบโต 6% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยกลุ่มสมาชิกอายุ 50 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนการใช้จ่ายในหมวดโรงพยาบาลเกือบ 60% ของยอดใช้จ่ายทั้งหมดในหมวดดังกล่าว ซึ่งสะท้อนว่าคนไทยให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพและการเตรียมความพร้อมสำหรับคุณภาพชีวิตในระยะยาวมากขึ้น
เคทีซีจึงพัฒนา KTC Wellness Ecosystem ภายใต้แนวคิด “KTC Wellness: The Journey to Well-being” เพื่อเชื่อมโยงการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ตั้งแต่การป้องกัน การรักษา การฟื้นฟู ไปจนถึงการดูแลคุณภาพชีวิตในระยะยาว ความร่วมมือระหว่างเคทีซีกับโรงพยาบาลวันเวลา อินเตอร์เนชั่นแนล จึงไม่ใช่เพียงการส่งเสริมการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ แต่ยังสะท้อนถึงการสร้างระบบรองรับการดูแลระยะยาวที่ครอบคลุมทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแล เพราะในอนาคต “คุณภาพชีวิต” อาจกลายเป็นตัวชี้วัดสำคัญของระบบสุขภาพไม่แพ้ผลลัพธ์ทางการรักษา และการดูแลผู้ดูแลให้เข้มแข็ง อาจเป็นหนึ่งในคำตอบสำคัญของการดูแลผู้ป่วยอย่างยั่งยืนในสังคมไทย
